Ai từng viết nhật ký chắc đều quen cảnh này. Đầu năm mua một cuốn sổ đẹp, mấy trang đầu viết kín, chữ nắn nót. Sang tuần thứ hai bắt đầu ngắn lại. Đến tháng thứ hai thì cuốn sổ nằm dưới chồng sách, trang cuối cùng có chữ là một ngày thứ Ba nào đó mình không còn nhớ.
Chuyện bỏ dở không phải do mình lười hay thiếu ý chí. Thường là vì ngay từ đầu mình đặt cho nhật ký một cái chuẩn quá cao.
Hạ cái chuẩn xuống thật thấp
Nhật ký không phải bài văn. Không ai chấm điểm, không cần mở bài, thân bài, kết bài. Một ngày chỉ cần một hai câu là đủ:
Mưa cả ngày. Ngồi bên cửa sổ không làm gì mà thấy cũng đủ.
Hai câu đó mất chưa đến một phút. Nhưng nếu tối nào cũng có hai câu như thế, cuối tháng mình có ba mươi lát cắt nhỏ của chính cuộc sống mình. Còn những hôm có nhiều chuyện để kể, cứ viết dài, chẳng ai cấm.
Hãy tự cho phép mình viết ngắn. Đó là điều quan trọng nhất trong cả bài này.
Gắn nhật ký vào một việc đã quen
Đợi đến lúc “có hứng” thì thường không bao giờ đến. Dễ hơn là móc việc viết vào một thói quen có sẵn:
- Sau khi đánh răng buổi tối.
- Lúc ngồi xe buýt hay tàu điện về nhà.
- Trong lúc chờ ấm nước sôi pha trà.
- Ngay sau khi tắt báo thức buổi sáng, viết cho ngày hôm qua.
Chọn một thôi, cái nào mình làm đều nhất. Cứ làm xong việc kia là mở nhật ký, lâu dần tay tự tìm đến.
Khi không biết viết gì
Trang trắng đáng sợ hơn mình tưởng. Những lúc ấy, thay vì nghĩ “hôm nay có gì đáng viết”, hãy trả lời một câu hỏi nhỏ:
- Hôm nay mình ăn gì ngon nhất?
- Mình đã nói chuyện với ai?
- Có âm thanh hay mùi gì làm mình để ý không?
- Nếu chỉ được giữ lại một khoảnh khắc của hôm nay, đó là lúc nào?
Một câu hỏi là đủ để mở lời, viết được câu đầu thì câu thứ hai thường tự đến. Muốn có thêm câu hỏi, bạn xem danh sách câu hỏi gợi ý viết nhật ký.
Lỡ mấy hôm thì sao
Sẽ lỡ, chắc chắn. Ốm, đi công tác, hay đơn giản là mệt. Cái bẫy nằm ở chỗ sau ba hôm bỏ trống, mình thấy có lỗi, rồi càng ngại mở sổ ra, rồi bỏ hẳn.
Cách thoát rất đơn giản: không cần viết bù đủ. Nếu còn nhớ hôm qua thì ghi lại vài dòng, không nhớ thì thôi, viết tiếp từ hôm nay. Có thể mở đầu bằng một câu như “Mấy hôm nay bận quá” rồi kể chuyện của hôm nay. Nhật ký là để mình dùng, không phải để mình phục vụ nó.
Viết cho một người đọc là chính mình sau này
Đôi khi mình ngại viết vì sợ ai đó đọc được, nên viết dè dặt, rồi thấy chán. Nhật ký giữ được lâu thường là nhật ký viết thật, kể cả chuyện bực bội, chuyện xấu hổ, chuyện chẳng muốn nói với ai. Muốn viết thật thì phải chắc là nó được cất ở chỗ an toàn.
Hãy tưởng tượng người đọc duy nhất là mình của một năm sau. Người ấy sẽ muốn biết hôm nay trời thế nào, mình đang lo chuyện gì, quán cà phê quen có còn cái bàn hay ngồi không. Những chi tiết vụn vặt đó, lúc đọc lại, mới là thứ quý nhất.
Đọc lại thỉnh thoảng
Cuối tháng, dành mười phút lướt lại những gì đã viết. Không cần phân tích gì cả, chỉ đọc. Nhiều khi chính lúc đọc lại mới thấy việc viết có ý nghĩa, và đó là lý do để viết tiếp tháng sau.
Giữ thói quen với Ownmost
Ownmost không cần tạo tài khoản, nhật ký chỉ nằm trên điện thoại của bạn và viết được cả khi không có mạng, nên lúc ngồi xe buýt hay trước giờ ngủ đều mở ra được ngay. Bạn có thể đặt mật khẩu cùng Face ID hoặc vân tay để yên tâm viết thật. Những hôm bí ý, Câu hỏi hôm nay đổi mỗi ngày sẽ cho bạn một điểm bắt đầu. Bận đến mức không gõ nổi thì nhấn micro và nói, chữ sẽ vào ô đang viết, bài viết ấy được gắn nhãn Viết bằng giọng nói và không lưu lại tệp ghi âm. Lỡ một hôm thì chọn lại ngày cũ để viết bù. Bạn có thể viết thử ngay trên trình duyệt trước khi cài.